Infrax en Eandis voorzien extra brandprogramma's voor straatverlichting

Nieuwe mogelijkheden in Antwerpen, Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen

Woensdag 28 juni 2017 — Netbeheerders Eandis en Infrax hebben achttien nieuwe brandprogramma’s beschikbaar gemaakt voor de sturing van de openbare verlichting in steden en gemeenten. De uitbreiding biedt lokale overheden uit West- en Oost-Vlaanderen, Vlaams Brabant en Antwerpen meer mogelijkheden om energie te besparen en hun verlichtingspark af te stemmen op lokale behoeften. De optie om ook in de nacht van zondag op maandag te doven of dimmen is een opvallende vernieuwing, samen met een aantal nieuwe tijdstippen om de verlichting ’s avonds te doven of dimmen en ’s ochtends opnieuw aan te zetten. Limburg werkt via een apart systeem met een specifieke set brandprogramma’s.

Enkel verlichten wanneer nodig

De openbare verlichting gaat branden zodra het donker wordt. Eandis en Infrax regelen dat automatisch via lichtsensoren (‘fotocellen’ in het jargon) die staan opgesteld op verschillende locaties. Maar dan blijven de lampen natuurlijk de hele nacht op vol vermogen doorbranden. Door daarnaast een brandprogramma in te voeren, kunnen steden en gemeenten die verlichting automatisch doven of dimmen, bijvoorbeeld tussen 10 uur ’s avonds en 5 uur ’s ochtends. Zo kunnen ze heel wat energie besparen: tot 50% ten opzichte van een verlichtingspark zonder brandprogramma.

Sinds 2009 bieden Eandis en Infrax twaalf verschillende brandprogramma’s aan op hun werkgebied. Steden en gemeenten kiezen zelf welk programma ze toepassen, op basis van de specifieke behoeften op hun grondgebied. De enige voorwaarde is dat het lokale netwerk daarvoor geschikt is en, in geval van dimming, dat de armaturen kunnen reageren op specifieke stuursignalen. Het kan immers dat oudere verlichtingsinstallaties niet beschikken over alle elektronica om te kunnen werken met een brandprogramma. Voor nieuwe verlichting is dat automatisch het geval.

Zondagnacht wordt weeknacht

Het aantal mogelijke brandprogramma’s is beperkt, zowel technisch als op het vlak van uniformiteit op het wegennet. Daarom staken Eandis en Infrax de koppen bijeen voor de uitwerking van een plan om een reeks nieuwe brandprogramma’s stapsgewijs mogelijk te maken. In totaal komen er nu achttien nieuwe brandprogramma’s bij.

De helft van die nieuwe programma’s biedt de mogelijkheid om de nacht van zondag op maandag uit het weekendregime te halen. In tegenstelling tot vrijdag- en zaterdagnacht blijft de verlichting zondagnacht dan niet de hele nacht branden, maar volgt ze hetzelfde programma als in de werkweek. Op die manier is een flink stuk extra energiebesparing mogelijk, met minimale impact voor bewoners en weggebruikers.

Lichten uit en aan op nieuwe uren

Eandis en Infrax voorzien een reeks nieuwe brandprogramma’s die het mogelijk maken om de verlichting op nieuwe uren te laten doven, bijvoorbeeld om 23.30 uur, of herontsteken, bijvoorbeeld om 4 uur of 7 uur ‘s ochtends. Daarmee spelen de netbeheerders vooral in op gemeenten met deelruimtes met een zeer vroege ochtendspits, zoals KMO-parken met veel ploegenarbeid, of net een late, zoals in rustige woongebieden waar ’s ochtends enkel verlichting nodig is in de wintermaanden. Voor een groep steden en gemeenten rond Brussel zullen sommige brandprogramma’s pas in de loop van 2018 beschikbaar zijn. Daar zijn eerst nog technische aanpassingen nodig aan de systemen achter het zendsignaal.

De provincie Limburg werkt historisch met een apart signalensysteem dat de openbare verlichting regelt. Dat systeem beschikt over een set specifieke brandprogramma’s. Niet alle nieuwe brandprogramma’s zullen dus onmiddellijk beschikbaar zijn voor Limburgse steden en gemeenten. Op langere termijn onderzoeken Eandis en Infrax wel om alle signalen gelijk te trekken.

Nieuw wapen in de energiestrijd

Via verschillende studietrajecten begeleiden zowel Eandis als Infrax de steden en gemeenten op hun werkgebied bij de bepaling van een passend verlichtingsplan. Naast investering in ledverlichting zijn brandprogramma’s voor dimmen of doven in Vlaanderen zeer populaire wapens om het verlichtingspark energiezuiniger te maken, met minimale impact voor bewoners en weggebruikers.